فونت فارسی برای وب با مجوز آزاد: هدیه‌ای به مناسبت روز وبلاگستان فارسی

من هم به نوبه خودم روز وبلاگستان فارسی  را به تمامی بلاگر‌های ایرانی و فارسی زبان تبریک عرض می‌کنم البته با دو روز تاخیر.

داشتم به این فکر می‌کردم خوب من چی بنویسم که غلط املایی کمتری تو نوشته‌هام بتونند پیدا کنند که یکباره یاد پروژه‌ای که دارم بر رویش کار می‌کنم افتادم. پروژه‌ای که خیلی از اهدافش مرتبط با وب، وبلاگ و زبان فارسی است.

به همبن خاطر تصمیم گرفتم امانتی که به دستم سپرده شده بود رو خارج از برنامه‌ و به عنوان یک هدیه کوچک به جامعه وبلاگستان فارسی تقدیم کنم. این هدیه در حقیقت  معرفی مخزن نگهداری و پشتیبانی خانواده فونت ایرانین[سنس-سریف} می‌باشد، که دو ویژگی دارد:

  1.  دارای مجوز آزاد هستند.
  2.  اختصاصا برای استفاده در وب اصلاح شده‌اند.

مخزن نگهداری فونت ایرانین

لازم به تذکر است این فونت‌ها توسط آقایان هومن مهر و هادی نوید در زمان دولت آقای خاتمی و [در/برای/به سفارش] وزارت فناوری و اطلاعات (از این مورد اطمینان ندارم) طراحی و پیاده سازی می‌شود. یک نسخه آزمایشی منتشر می‌شود و دولت عوض می‌شود خودتون بقیه داستان رو بهتر بلدید.

از آنجا که در خانه فونت قصد داریم برای تمامی فونت‌های فارسی که موجود هستند و آنهایی که جدیدا طراحی می شوند شناسنامه ای برای فونت‌ها ایجاد کنیم و سر و سامانی به این وضعیت فونت‌های فارسی بدهیم، بعد از چندین روز گشتن موفق شدم با جناب آقای هومن مهر ارتباط برقرار کنم و برنامه خانه فونت رو خدمت معرفی کنم. در آخر ایشان لطف کردن و کلیات سورس و مستندات فونت های IranianSans و IranianSerif رو به خانه فونت سپردن تا مشکلات آن اصلاح ومجدد منتشر شود.

اما چند نکته رو در نظر داشته باشید:

  • اصلاحیه‌ای که روی آنها انجام شده در حد نمایش مناسب در وب و پشتیبانی سیستم‌عامل مک هست. بسیار مشکلات دیگری دارد.
  • فرمت این فونت ها woff هست. از آنجا که پشتیبانی مرورگرهای قدیمی را اشتباه می‌دانیم، فرمت‌های دیگه وجود نخواهد داشت.
  • خواهش، در سایت های دانلود قرار ندید.
  • خواهش، التماسآ تو سایت های که مربوط به فونت آزاد هست قرار ندید.(گفتم که تکرار نشود!!!)
  • در زمینه لایسنس فونت های آزاد فارسی در خانه فونت به دو راهی رسیده ایم! گفتیم اینجا مطرح کنیم. آیا نسخه وطنی و خاص برای خانه فونت ایجاد شود یا لایسنس های معتبر استفاده شود؟؟(از کلیه دوستانی که می توانند از نظر حقوقی ما رو یاری بدند تا در این مورد بهترین تصمیم گرفته شود. در کامنت اعلام آمادگی کنند تا در بورد خصوصی در ترلو دعوت شوند و آنجا بحث شود).

 

تا آخر هفته یک گزارش کامل از اهداف و برنامه های خانه فونت در همین وبلاگ منتشر میشه پس با ما باشید.

اگر خوشتون اومد، حمایت مالی فراموش نشود.


 

به روزرسانی :

۱۹ شهریور ۹۳ – توجه داشته باشید این پک همینطور که در بالا ذکر شد فقط برای استفاده در وبلاگستان فارسی و به مناسبت فرا رسیدن روز وبلاگستان فارسی و خارج از برنامه زمان بندی خانه فونت منتشر شده است. اما علت درخواست بنده مبنی بر عدم  بخش فونت‌ها به این خاطر هست که این ویرایش فونت‌ها دارای نواقص بسیاری هستند.از طرفی هنوز تکلیف لایسنسش مشخص نیست. پس در این وضعیت بهتر هست فعلا مورد استفاده شخصی ولاگستان قرار بگیرید. تا نسخه بهبود یافته آن با لایسنس مناسب آماده شود.

۱۹ شهریور ۹۳ – نسخه های اصلی این فونت همینک در وب سایت openfontlibrary.org قرار دارد. و متاسفانه از یک فونت به چند اسم در لیست قرار دارد. نکته بالا دقیقا برای جلوگیری از اضافه شدن به این لیست و موارد مشابه هست.

۱۰ آذر ۹۳ : نسخه اصلاح شده و بروزشده در گیت‌هاب منتشر گردید.

66 دیدگاه در “فونت فارسی برای وب با مجوز آزاد: هدیه‌ای به مناسبت روز وبلاگستان فارسی

  1. یه سوال من تو قالبم می خوام که حروف فارسی با فونت فارسی و حروف لاتین با فونت لاتین باشه باید چه کنم؟

    الان فونت Lato رو برای لاتین استفاده می کنم و می خوام از فونت ایرانیان برای فارسی استفاده کنم.

    • درود بر شما
      آن حالتی که شما مدد نظرتون هست زمانیست که شما از کیبورد عربی دارید استفاده می کنید.
      اگر کیبورد استاندارد فارسی رو نصب کنید هنگامی که کیبورد فارسی فعال باشد. اعداد هم فارسی وارد می شود.
      مثلا : ۱۱۲۲۳۳۴۴۵۵۶۶۶
      هم اعداد فارسی و هم اعداد انگلیسی و فونت در اینجا نقشی ندارد.
      این عادت بد رو فونت های سری بی جا انداختن این فونت ها اعداد انگلیسی رو هم فارسی نمایش می دهند و مشکلشون این هست که نمیتونید اعداد انگلیسی داشته باشید.

      • سلام مجدد و ممنون از پاسختون.

        آیا کیبورد فارسی خود ویندوز ۷ امکان نمایش اعداد فارسی رو نداره؟

        اگر امکان داره یک کیبورد فارسی استاندارد معرفی کنید و درصورت امکان لینکش رو هم بزارید.

        با تشکر.

        • درود مجدد .
          خیر روی تمامی ویندوز های کیبورد عربی ست شده. البته نسخه های ۸٫۱ و جدیدتر کیبورد استاندارد به صورت توکار اعمال شده. در لینوکس و مک هم به صورت توکار وجود دارد.
          برای اینکه متوجه بشید که آیا کیبورد استاندارد نصب هست یا خیر من دو تا از نشانه های بارزش رو خدمت تون عرض میکنم :
          ۱- جای حرف پ روی دکمه m قرار می گیره.
          ۲- زمانی که کیبورد روی فارسی باشد . هنگام استفاده از از اعداد ردیف بالای کیبورد اعداد وارد شده فارسی هستند.
          برای دریافت کیبورد استاندارد هم می‌تونید به این لینک مراجعه کنید.
          http://persian-computing.org/

  2. تشکر

    ازشون استفاده کردم (محتوای فایل css و فونت ها) ولی کاراکتر های انگلیسی در بین محتوای فارسی رو مثل دمویی که شما قرار دادین نشون نمیده

    لطفا راهنمایی فرماید

    تشکر

  3. خیلی هم عالی، فقط اون نکته‌ها که جاهای دیگه قرار ندین با مفهوم آزاد بودنش تناقض اساسی داره. جزو اصلی ترین آزادی‌های تمام مجوز‌های موجود، آزادی شماره ۲ هست. «آزادی برای بازنشر برنامه».
    البته بدیهی ترین قانون مجوز‌های آزاد «ارجاع» هست، که هر جا «اثر» استفاده بشه، باید مولف و ایجاد‌کننده «اثر» ذکر بشه.
    پیشنهاد من هم استفاده از CC SA هست برای انتشار مستندات و فونت و بقیه‌ی موارد.
    https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

    • درود برسام عزیز، حق باشماست گفتم بیشتر شبیه یک جک شده بود. توضیحات لازم برای این درخواستم را اضافه کردم.
      درضمن ممنون میشم دعوت بنده رو برای مشارکت و صحبت در مورد مجوز فونت های فارسی بپذرید و در به نتیجه رسیدن این موضوع همکاری داشته باشید.اجازه بدید دعوت نامه برای پیوست به بورد خانه فونت رو برایتان ارسال کنم؟!

  4. با سلام چرا با همه فرمتها قرار ندادین؟ من برای استفاده در برنامه نویسی اندروید ، به فرمت svg نیاز دارم، البته میشه تبدیل کرد اما فونت نهایی مشکل دار میشه. شما که زحمت کشیدین لطفا همه فرمتها رو اضافه کنید

    • درود بر شما، جند دلیل دارد:
      ۱- نسخه فعلی به صورت آزمایشی هست و هنوز مشکل دارد
      ۲- برای وب خروجی ایجاد شده و در وب نیازی به فرمت‌های دیگر نیست.
      ۳- گرفتن یک خروجی که به صورت کامل جوابگو باشد برای من زمان بر هست. هر چند روالی که برای اصلاح یک فونت مد نظر گرفتیم. ابتدا اصلاح سازی فونت مستر/ درصورت کشش ایجاد وزن‌های دیگر و بعد ایجاد خروجی‌های متنوع و تخصصی هست.
      اما یک سوال : شما چرا از فرمت SVG استفاده میکنید وقتی میشه TTF استفاده کرد؟

  5. جا داره از جناب آقای سوزنچی که زحمت کشیدن و این فونت ها رو آماده کردن و به صورت آزاد هم منتشر کردن تشکر ویژه بکنیم. واقعا یکی از مشکلات در اجرای پروژه ها نبود فونت آزاد و مناسب بود که ما رو مجبور میکردم مجوز ها رو نادیده بگیریم و از فونت دیگه ای استفاده کنیم.

     

    یک سوال ، آیا میشه فونت ها رو توی پروژه قرارداد ؟ مثلا من روی سی ام اسی به اسم پای انجیین کار میکنم ، توی پکیج فارسی سازش میتونم این فوت ها رو قرار بدم ؟ فونت ها جزی از فایل پروژه روی گیت هاب خواهد شد

  6. خیلی خوب بود ممنون

    در مورد لایسنس به نظر من از لایسنس های معتبر استفاده کنید چون اختراع مجدد چرخ بیهوده است، ولی ترجمه ای ساده و روان از متن لایسنس هم در سایت قرار بدید تا درک و رعایت کردن مفاد لایسنس راحت تر باشه.

    به امید روزی که همه فونت های فارسی بصورت رایگان در وب استفاده شوند.

     

    ممنون

  7. یک نکته: کار آزاد اجازه فروش را هم می‌دهد. تمام مجوزهای سورس باز مجوز فروش حتی اصل همان کار را هم می‌دهند. فقط باید اصل و سورس کار پیوست شود.

    فایل ttf  رو هم اگر می‌گذاشتید می‌شد ازش در فایل‌های ورد مثلا استفاده کرد.

    در کل بهتره کار با منت انجام ندید. نیازی نیست واقعا.

    • اگر نیازی نیست پس این ای کاش دیگه واسه چیه!
      واقعا نمی دونم چرا احساس کردید منتی گذاشته شده. در واقعیت همچین چیزی وجود ندارد.
      اما در جوابتون باید بگم اگر شما هم می‌تونید یک کار مفیدی هر چقدر کوچک انجام بدید لطفا انجام بدید و منتش رو سر من بزارید.اینطوری خیلی بهتر از این هست که دست رو دست بزاریم و فقط حرف تو خالی بزنیم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *